Podczas gdy firmy ścigają się we wdrażaniu sztucznej inteligencji, presja ekonomiczna sprawia, że kupujący skupiają się przede wszystkim na cenie, zaufaniu i bezproblemowych doświadczeniach zakupowych – to wnioski z opublikowanego właśnie przez VML raportu Future Shopper 2026.
Sztuczna inteligencja stała się kluczową siłą kształtującą biznes, w rewolucyjny sposób wpływając na zachowania konsumentów. Jednak jak wynika z raportu VML Future Shopper 2026, konsumenci mają bardziej pragmatyczne podejście, co ukazuje rosnący rozdźwięk między ich rzeczywistymi zachowaniami a ambicjami branży w zakresie AI.
Choć poziom adopcji AI wyraźnie wzrósł, konsumenci wciąż podejmują decyzje zakupowe na podstawie czynników, które od zawsze miały dla nich znaczenie: wartości, dostępności produktów, zaufania oraz płynnych i bezproblemowych doświadczeń konsumenckich. Kupujący chętnie traktują sztuczną inteligencję jako pomocne narzędzie, ale są dalecy od tego, by pozwolić jej zastąpić ludzki osąd.
AI a rzeczywistość konsumentów w liczbach
Badanie Future Shopper 2026 wskazuje na rosnącą lukę w zaufaniu oraz większą ostrożność ze strony konsumentów:
- 82% konsumentów korzystało ze sztucznej inteligencji. Wykorzystanie AI skupia się jednak na codziennych zadaniach, a nie na autonomicznym dokonywaniu zakupów.
- 58% dodatkowo weryfikuje rekomendacje produktowe wygenerowane przez AI przed podjęciem decyzji o zakupie.
- 49% twierdzi, że zdjęcia produktów wygenerowane przez AI zmniejszają ich zaufanie do marki; 48% pomija treści, które w ich ocenie zostały stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji.
- 53% obawia się, że zakupowe narzędzia AI podlegają wpływom komercyjnym; 55% uważa, że sponsorowane wyniki wyszukiwania utrudniają znalezienie najlepszych produktów.
- 33% nie pozwoliłoby AI na dokonywanie zakupów w ich imieniu.
Inne istotne wnioski z raportu Future Shopper 2026
- Presja ekonomiczna zmienia to, co naprawdę się liczy. Niemal 6 na 10 konsumentów zgłasza większy niepokój finansowy niż kiedykolwiek wcześniej, co prowadzi wielu z nich do ograniczenia opcjonalnych wydatków oraz zmniejszenia nacisku na zrównoważony rozwój. Kupujący ostrożniej ustalają priorytety, jednocześnie chroniąc swoje „święte luksusy”, takie jak odzież, kawa czy produkty kosmetyczne.
- Wyszukiwanie pozostaje kluczowe – mimo że zaufanie do cyfrowego odkrywania produktów spada. Wyszukiwarki odzyskały pozycję głównego źródła inspiracji i wyszukiwania produktów dla konsumentów, chociaż kupujący stają się coraz bardziej sceptyczni wobec tych platform. 44% twierdzi, że jakość wyszukiwania spadła w ciągu ostatniego roku, 55% uważa, że sponsorowane wyniki utrudniają znalezienie najlepszych produktów, a 47% ma poczucie, że ich ulubione platformy internetowe z czasem straciły na jakości.
- Konsumenci na nowo definiują wartość danych osobowych. 4 na 10 konsumentów deklaruje, że byłoby skłonnych udostępnić bardzo prywatne informacje – w tym lokalizację w czasie rzeczywistym, nawyki zakupowe czy wskaźniki zdrowotne – w zamian za wynagrodzenie, co sygnalizuje ogromną zmianę w podejściu do prywatności, danych i wymiany wartości.
- Bezproblemowe doświadczenie klienta staje się wyróżnikiem marki. Zakupy online i offline osiągnęły niemal całkowitą równowagę – obecnie 51% wydatków konsumentów ma miejsce w sieci. Niezależnie od kanału, kupujący stawiają cenę, dostępność produktów oraz płynność doświadczeń ponad wszystko inne. Prawie połowa (48%) twierdzi, że nie zrobi zakupów u marek, które nie spełniają ich podstawowych oczekiwań cyfrowych, podczas gdy 41% regularnie porzuca zakupy z powodu frustrujących doświadczeń w sklepach internetowych.
- Wpływ wywierany na konsumentów znajduje się w punkcie zwrotnym. Rodzina i przyjaciele pozostają najbardziej zaufanym źródłem porad zakupowych, podczas gdy twórcy internetowi tracą na znaczeniu (spadek siły wpływu z 15% do 13% rok do roku), a narzędzia AI wyłaniają się jako nowe, choć wnikliwie oceniane, źródło rekomendacji.
