Większość Polaków za największy priorytet uznaje bezpieczeństwo finansowe i oszczędzanie, ale do inwestowania coraz częściej skłaniają małe, regularne kwoty. Najnowsze badanie Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna na zlecenie aplikacji inwestycyjnej XTB pokazuje, że sposób otrzymywania pieniędzy, ich regularność, wysokość i forma, ma istotny wpływ na podejmowane decyzje finansowe.
Raport „Wykorzystanie nadwyżki finansowej przez Polaków” pokazuje, jak Polacy myślą o oszczędzaniu i inwestowaniu i jakie decyzje finansowe podejmują w przypadku regularnych, niewielkich nadwyżek (500 zł), jak i jednorazowych, większych kwot (5000, 50 000, 500 000 zł).
Kluczowe wnioski:
- Bezpieczeństwo finansowe pozostaje priorytetem – co druga osoba oszczędza z myślą o zabezpieczeniu przyszłości, niezależnie od poziomu dochodów.
- Małe regularne kwoty są najczęstszym punktem wyjścia do inwestowania: badani są gotowi zainwestować 59% kwoty 500 zł.
- Niemal co drugi zadłużony każdą nadwyżkę przeznaczyłby na spłatę zobowiązań.
- Inwestujemy głównie dla zysku – 41% badanych wskazuje pomnażanie kapitału jako główną motywację, a tylko 18% łączy inwestowanie z bezpieczeństwem finansowym.
- 40% osób postrzega inwestowanie jako zbyt ryzykowne i skomplikowane.
Bezpieczeństwo finansowe na pierwszym miejscu
Niezależnie od rodzaju nadwyżki, 500 zł czy 5000 zł, oszczędzanie pozostaje najczęściej wskazywaną strategią. 41% badanych deklaruje odkładanie regularnej nadwyżki 500 zł miesięcznie, a 45% – oszczędzanie jednorazowej premii 5 000 zł.
Forma otrzymywania pieniędzy wpływa jednak na kolejne decyzje. Po oszczędzaniu regularne wpływy częściej są przeznaczane na codzienne wydatki i spłata zobowiązań. Jednorazowe kwoty są częściej przeznaczane na konkretne działania: spłatę długów, większe zakupy lub remont.
– Regularność dochodu sprzyja planowaniu i stopniowemu budowaniu bezpieczeństwa finansowego oszczędzając, ale też skłania do większego konsumpcjonizmu. Z kolei jednorazowy, większy zastrzyk gotówki częściej skłania do porządkowania finansów lub realizacji odłożonych potrzeb – mówi Artur Radomski, twórca kanału YT Finansowa TV.
Dane pokazują, że osoby posiadające zobowiązania finansowe traktują nadwyżki priorytetowo jako narzędzie redukcji długu. Stabilniejsza sytuacja życiowa sprzyja natomiast myśleniu długoterminowemu, zarówno w kontekście oszczędzania, jak i inwestowania.
– Zdecydowanie cieszy wysoki odsetek Polaków deklarujących przeznaczanie nadwyżek finansowych na spłatę długów. To zazwyczaj najbardziej racjonalny krok, a zarazem najpewniejsza i najbardziej opłacalna inwestycja – mówi twórca kanału na YT Zawód Inwestor.
Regularne wpływy sprzyjają inwestowaniu
To właśnie regularna miesięczna nadwyżka 500 zł najbardziej skłania do inwestowania – badani deklarują przeznaczenie na inwestycje średnio 59% tych środków. Dla porównania, przy jednorazowych premiach 50 000 i 500 000 zł udział inwestycji spada do 44%, co sugeruje większą ostrożność przy wyższych kwotach i potrzebę dywersyfikacji przy większym kapitale.
– Systematyczne, mniejsze kwoty stają się dla wielu naturalnym początkiem drogi inwestycyjnej. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera edukacja finansowa, która może zmniejszać obawy, porządkować wiedzę i wzmacniać poczucie kontroli, ułatwiając przejście od deklaracji do realnych działań – mówi dr Monika Gorgoń, dyrektor działu prawnego XTB.
Motywacje finansowe Polaków są spolaryzowane
Oszczędzanie pełni funkcję zabezpieczającą: 49% badanych wskazuje zabezpieczenie przyszłości jako główny powód odkładania pieniędzy. Inwestowanie jest postrzegane przede wszystkim jako sposób na zysk: 41% badanych motywuje chęć pomnażania kapitału, a tylko 18% łączy inwestowanie z bezpieczeństwem finansowym.
– Warto zaznaczyć, że w każdym scenariuszu, gdzie respondenci określali przeznaczenie dodatkowej nadwyżki ponad 40% zawsze odpowiadało, że najpierw wybrałoby zwiększenie swoich oszczędności, co odbieram bardzo pozytywnie, jako przejaw dojrzałości finansowej Polaków, która rośnie – mówi Artur Radomski, twórca kanału YT Finansowa TV.
Cele osobiste, takie jak realizacja marzeń (11%) czy poprawa standardu życia (9%), są znacznie częściej przypisywane oszczędzaniu niż inwestowaniu (odpowiednio 4% i 2%). Pokazuje to, że oszczędzanie jest traktowane jako narzędzie realizacji aspiracji, a inwestowanie – jako mechanizm finansowego wzrostu.
– Zbudowanie łatwo dostępnej poduszki finansowej jest oczywiście świetnym pomysłem, gdyż ten prosty zabieg bez wątpienia zwiększa poczucie bezpieczeństwa i codzienny dobrostan psychiczny. Warto jednak mieć świadomość, że oszczędności przechowywane w gotówce, na kontach oszczędnościowych czy lokatach ulegają erozji pod wpływem inflacji. Żyjemy w systemie finansowym, którego nieodłącznym elementem jest stały wzrost cen, i musimy nauczyć się w nim funkcjonować – mówi twórca kanału na YT Zawód Inwestor.
Potencjał wciąż niewykorzystany
Mimo rosnącej gotowości do inwestowania, 40% badanych nadal postrzega je jako zbyt ryzykowne i skomplikowane.
– Zawsze, gdy słyszę, że ludzie boją się inwestować ze względu na ryzyko, przypomina mi się rynkowa zasada: inwestowanie wiąże się z ryzykiem, ale nieinwestowanie to pewność utraty siły nabywczej kapitału. Dziś inwestowanie nie jest już ani drogie, ani nie jest już wiedzą tajemną, a poziom ryzyka można łatwo dopasować do własnej osobowości. Niezbędna wiedza jest dostępna bezpłatnie w sieci i dostępne są materiały zarówno dla początkujących jak i zaawansowanych. Później ten sam algorytm lokowania środków można powtarzać co miesiąc, aż do emerytury – mówi twórca kanału na YT Zawód Inwestor.
Jednocześnie dane pokazują, że podejście Polaków do inwestowania stopniowo się zmienia. Coraz częściej jest ono postrzegane jako długoterminowy proces oparty na regularności, a nie jednorazowy ruch wymagający dużego kapitału.
– Inwestowanie, nawet niewielkich, regularnych kwot, pozwala w długim terminie realnie pomnażać kapitał i przeciwdziałać utracie wartości pieniądza. Raport pokazuje, że tam, gdzie pojawia się plan i regularność, rośnie skłonność do oszczędzania i inwestowania, a to fundament długoterminowej stabilności finansów – mówi Artur Radomski, twórca kanału YT Finansowa TV.
Mimo utrzymujących się obaw przed ryzykiem, rośnie gotowość do systematycznego inwestowania mniejszych kwot, co może być zapowiedzią trwałej zmiany na rynku finansowym.
