Już co siódmy Polak przy ważnych decyzjach życiowych ufa algorytmom bardziej niż własnej intuicji – wynika z badania Opinia24 dla TEDxWarsaw. Intuicją kieruje się ponad połowa badanych, a radami bliskich i ekspertów co piąty. Algorytmy są już więc realnym graczem w naszym procesie decyzyjnym – od rutynowych czynności aż po kluczowe wybory.
Używając platform i aplikacji opartych na algorytmach i sztucznej inteligencji (AI), Polacy najczęściej czują wsparcie (28%) lub pozostają emocjonalnie neutralni (28%). Dla 19% technologia ułatwia podejmowanie decyzji, dając im poczucie pewności, 18% odczuwa przy jej używaniu niepewność, 11% obawia się nadmiernego uzależnienia, a kolejne 11% przyznaje, że zmniejsza ona poczucie odpowiedzialności za własne wybory. Technologia wspiera, jak i budzi obawy.
🔴Rozumiemy algorytmy, ale nie do końca
Aż 63% Polaków twierdzi, że rozumie, jak systemy rekomendacyjne dopasowują treści do ich zainteresowań, a 44% dostrzega ich realny wpływ na codzienne wybory, takie jak zakupy, oglądane i słuchane treści, wyszukiwanie informacji. Jednocześnie co piąty przyznaje, że nie rozumie ich działania, a co trzeci badany uważa, że algorytmy mogą podejmować lepsze decyzje niż człowiek. Wiedza o algorytmach jest więc w polskim społeczeństwie rozpowszechniona, ale wciąż niepełna.
🔴Algorytmy rządzą rutyną, intuicja – tym, co ważne
W praktyce Polacy chętnie oddają algorytmom rutynowe czynności np. te związane z gotowaniem czy poruszaniem się samochodem lub pieszo. Jednak tam, gdzie kończy się rutyna, na prowadzenie wychodzi własny osąd. Uważamy, że świadomie porównujemy produkty podczas zakupów online, wybieramy treści do oglądania lub słuchania, chętniej poznajemy ludzi w relacjach bezpośrednich, wolimy konsultować kwestie zdrowotne z lekarzami, otworzyć się w bezpośredniej rozmowie z psychologiem lub bliskimi, a także chętniej wykonujemy pracę umysłową bez korzystania AI. Polacy mają poczucie, że granice między wsparciem a zastąpieniem własnego osądu wyznaczają sami.
🔴Nowe kompetencje na czas algorytmów
Obecność algorytmów w codziennym życiu stawia nowe wyzwania dla procesów poznawczych. Badanie TEDxWarsaw pokazuje, że Polacy czują potrzebę refleksji i aktywnie jej szukają. Dwie trzecie sięga po treści inspirujące i opiniotwórcze, by rozwijać sposób myślenia, zdobywać wiedzę i lepiej rozumieć świat. Zdobywanie informacji w internecie pozostaje domeną wyszukiwarek (70%), następnie to AI (34%), portale informacyjne (31%), YouTube (25%), media społecznościowe (19%) i fora (18%).
– W świecie rosnącego wpływu algorytmów krytyczna analiza i świadome podejmowanie decyzji stają się kluczowymi kompetencjami. Algorytmy uczą się od nas, ale my wciąż możemy czerpać od siebie nawzajem. Właśnie dlatego idee, które zmieniają perspektywę, mają dziś większą wartość niż kiedykolwiek wcześniej – mówi Ewa Turek, kuratorka wydarzenia TEDxWarsaw.
Potrzeba refleksji jest punktem wyjścia dla tegorocznej edycji TEDxWarsaw pod hasłem „Między algorytmem a intuicją”. Już 15 maja mówcy zmierzą się z pytaniem, jak zachować autonomię myślenia w świecie coraz silniej kształtowanym przez algorytmy. Bilety dostępne są na stronie tedxwarsaw.org.
